نگاه امنیتی به کردستان در حال بازتولید است
گفتگوي هاوار با دكتر محمد على توفيقي و عضواصلااح طلبان كرد
و شورای مركزی سازمان مجاهدين انقلاب
هاوار : دكتر محمد على توفيقى چهره جدی و معتقد به انديشه رفورميستى در ايران و كردستان است . مواضع رسمى و شفاف او در سالهای اخير در باره كردستان به عنوان عضو اصلاح طلبان كرد برای انديشه سياسى اونشان خوبى است ؛ چنانكه در اين مصاحبه نيز وجود نگاه امنيتى درمناطق كردنشين را تاييد مى كند وشفاف ازموضوعى با عنوان »مسئله كرد « درايران سخن مى گويد. اين پزشك سياست پيشه، گرچه جوان است اما جسارت اودراعلام مواضع و تحليلهای سياسى باعث شد خيلى زود به عنوان دومين چهره كرد اهل سنت به عضويت شورای مركزی سازمان مجاهدين انقلاب درآيد كه ازاحزاب ريشه داراصلاح طلب ايران به مارمى رود. مدير موفق دوران اصلاحات اينك به عنوان يكى ازكانديداهای مطرح اصلاح طلبان برای مجلس هشتم درحوزه سنندج، كامياران وديواندره وارد عرصه انتخابات شده است. دكترتوفيقى پس ازثبت نام درگفتگويى كوتاه به سئوالات هاوار پاسخ دادكه بخشى ديگراز انديشه سياسى و مواضع او را باز تاب مى دهد.
* دو سال ونيم است كه اصلاح طلبان مديريت اجرايى را به جريان مخالف واگذار كرده اند . به عنوان يك اصلاح طلب كرد، فضای موجود كردستان را چگونه تحليل مى كنيد ؟
_ در كردستان شاهد وضعيت تاسف بار و غيرقابل تحملى هستيم. برخورد های قهر آميز و غير مهر ورزانه با مطبوعات كم جان كردی و روزنامه نگاران كرد، افزايش بازداشتها و تنگ كردن عرصه بر فعالان سياسى اجتماعى و تقويت رويكردهای خشونت آميز و راديكال همچون دو لبه يك قيچى فعاليت های مسالمت آميز و مدنى را با چالش مواجه كرده و در ميانه اين ميدان پر آشوب بدنه اصلى اجتماع به واسطه معضلات ورفتاريهای اقتصاديى نظيرگرانى ، تورم و بيكاری ، بى تفاوتى پيشه كرده اند. اين در حالى است كه انتظار مى رفت حاكمان و فعالان صحنه سياست آموخته باشند كه مسايلى نظير »مسئله كرد « كه جنبه هويتى داشته و ريشه عميق قومى دارند از راه های خشونت آميزغير قابل حل هستند. تجارب كشور های ديگرنشان داده است كه اين تنها دموكراسى است كه ظرفيت حل معضلاتى شبيه آنچه كه ما بدان مبتلا هستيم را دارد.در دوران اصلاحات با توجه به تلاشهايى كه برای رفع نگاه امنيتى به مقوله كرد و كردستان و قرارگرفتن آن در حوزه مسايل و مشكلات اجتماعى، فرهنگى و سياسى صورت گرفت ، اين گونه احساس مى شد كه حاكميت جهت گيری صحيح و مناسبى را برگزيده است و اميد مى رفت كه در يك دوره زمانى ١٠ تا ١٥ ساله، حداقل بخشهايى از »مسئله كرد « نظير ساختارهای شكننده اقتصادی مناطق كردنشين، هويت زدايى كردی، بى توجهى به فرهنگ ورسوم قومى و حضور نزديك به هيچ كردها در ساختار قدرت سياسى حل شود اما با شكل گيری حاكميت يكدست و به قدرت رسيدن اصولگرايان، متاسفانه شاهد بازتوليد نگاه امنيتى به كردستان هستيم. فضای سرد و مايوس كننده اخير از علايم تشديد بيماری مزمن بى اعتمادی ميان دولت - ملت درمنطقه است.به نظر مى رسد تبديل فضای باز دوران اصلاحات به انسداد رنج آور موجود هيچ حاصلى برای حاكميت نداشته و حتى حركتهای خشونت آميز و غيرمسالمت جويانه را نيز تقويت كرده است.
* در چنين فضايى شما وگروههای اصلاح طلب به ميدان آمده ايد.آيا اميدی به اثر بخشى فعاليت های سياسى وجود دارد؟
_ يكى از ويژگى های اصلاح طلبى اين است كه هرگز نبايد نا اميد شد . از سوی ديگر حركت كلى جهانى كه در آن زندگى مى كنيم به سوی دموكراتيزاسيون است و به نظر نمى رسد كه اين حركت جنبه انتخابى داشته باشد بلكه وضعيتى است كه كشورها در برابر امواج سهمگين آن نا گزير به تسليم هستند. ما نيز ازاين قاعده مستثنى نيستيم و نمى توانيم در صنعت، تكنولوژی و ارتباطات خود را با دنيا مرتبط كنيم اما در عين حال قواعد دموكراسى جهانى را نپذيريم. بدون شك روند رو به رشد دموكراسى توسط هيچ عاملى قابل مهار نيست . شايد برخى اقدامات روند آن را كند نمايد اما سر انجام، از آن حاكميت اراده مردم و تحقق دموكراسى واقعى خواهد بود.شايد همين اميدواری باشد كه رسالت ما را سنگين تر مى كند. لذاهمه فعالان سياسى - اجتماعى وظيفه دارند كه تا حد امكان سياست ورزی خردمندانه را برای تسهيل روند دموكراتيزاسيون جامعه وتوليد قدرت محدود و پاسخگوادامه دهند. معتقدم اگر فضای آزاد رقابت سياسى مخصوصا در صحنه هايى مانند انتخابات وجود داشته باشد، امكان تصحيح مسير و باز گشت به رويكرد عقلانى دوران اصلاحات دراداره امور و از جمله »مسئله كرد « و نجات كشور وجود دارد وبا همين قصد نيزاصلاح طلبان به صحنه انتخابات آمده اند.
*سلامت انتخابات مهمترين مسئله ای است كه در روزهای اخير گروهها و شخصيت های مختلف اصلاح طلب آن رامورد تا كيد قرار داده اند.ازديدگاه جنابعالى چرا اين همه به سلامت انتخابات اهميت داده مى شود؟
انتظار همه مردم و گروههای مختلف سياسى برگزاری انتخابات آزاد، رقابتى وسالم است. نقش ويژه انتخابات در مشروعيت بخشى به حاكميت، اقتضا مى كند كه انتخابات سالم برگزارشود زيرا در اين صورت جايگاه داخلى و بين المللى كشور تقويت خواهد شد. طبيعتا برگزاری انتخاباتى كه فاقد استانداردهای »سلامت « نظير بى طرفى مجريان، شفافيت در گردش امور، التزام ناظران به قانون و ... باشد مشروعيت مجلس و راه يافتگان به آن را زيرسوال خواهد برد. قوانين انتخاباتى موجود، عليرغم همه انتقاداتى كه به آن وارد است، ساز و كارهای لازم برای برگزاری انتخابات سالم را دارد. درصورتى كه ناظران و مجريان انتخابات از اقدامات سليقه ای و اعمال انگيزه های جناحى پرهيز كنند و خود را ملتزم به رعايت قوانين بدانند تحقق سلامت انتخابات به صورت نسبى دور از انتظار نخواهد بود.
*به عنوان پرسش آخر، با توجه به سپری شدن دوسال و نيم از عمر دولت نهم ، فعاليت كارگزاران دولت را در كردستان چگونه ارزيابى مى كنيد؟
_ عملكرد مجموعه كارگزاران دولت نهم در كردستان، تابعى از عملكرد كلى دولت اصولگرای احمدی نژاد در كل كشور است. گرانى، تورم، افزايش بيكاری، برخورد غيرمنطقى با مسايل، پرهيز از راهكارهای لمى، تجربه ستيزی، تصميمات لحظه ای و اصرار براجرای طرح های غير كارشناسى واتخاذ رويكردهای شعاری و عامه پسند، تضعيف موقعيت بين المللى ايران و افزايش تهديدهای نظامى مسئله ای نيست كه كردستان از مضرات آن دورمانده باشد. درعين حال به صورت منطقه ای نيز شاهد »اتفاق ويژه « و »تحول اساسى « در حل مسايل و مشكلات استان نبو ده ايم كه البته اين امر، چندان عجيب به نظر نمى رسد زيرا همانگونه كه وزير كشور در معارفه استاندار كردستان اعلام نمود، از نظر آقايان كردستان محروم نيست ولابد عقب ماندگى هم برای جبران ندارد! با توجه به نياز استان به طرح های ويژه، بود جه های جهشى و مديريت علمى و كار آمد در مجموع ارزيابى مثبتى از عملكرد حاكمان جديد به چشم نمى خورد و در زمينه فضای عمومى جامعه و رويكرد به حل »مسئله كرد « نيزشاهد يک عقب گرد زيانبار هستيم.